Bài tuyên truyền của xã Đoàn Kết về phát triển văn hóa, con người Lạng Sơn
I. PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI LÀ YÊU CẦU KHÁCH QUAN TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hướng tới mục tiêu giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, văn hóa và con người ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, tạo nên bản sắc, sức cạnh tranh và khát vọng phát triển.
Quán triệt quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Nghị quyết số 216-NQ/TU ngày 24/4/2025 về tiếp tục xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Lạng Sơn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tiếp đó, ngày 02/6/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 40-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là những định hướng quan trọng nhằm phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Lạng Sơn, góp phần xây dựng tỉnh phát triển nhanh và bền vững.
Trong kỷ nguyên mới, phát triển văn hóa, con người không chỉ là yêu cầu về bảo tồn bản sắc, mà còn là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng. Đối với tỉnh Lạng Sơn, một địa phương có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, có vị trí chiến lược nơi biên cương Tổ quốc, văn hóa càng có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, giữ gìn an ninh văn hóa, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và nâng cao hình ảnh, vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đang tạo ra nhiều cơ hội mới để quảng bá, lan tỏa các giá trị văn hóa Xứ Lạng; đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng đạo đức, lối sống, nhân cách con người, nhất là trong thế hệ trẻ và trên không gian mạng. Vì vậy, phát triển văn hóa, con người phải được nhìn nhận là nhiệm vụ cấp thiết, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trong đó Nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là chủ thể thụ hưởng các giá trị văn hóa.
Việc phát triển văn hóa, con người Lạng Sơn trong kỷ nguyên mới cần hướng tới mục tiêu xây dựng con người phát triển toàn diện về nhân cách, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến; đồng thời phát huy các phẩm chất tốt đẹp của con người Lạng Sơn như yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo. Đây là nền tảng quan trọng để văn hóa và con người thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực thúc đẩy tỉnh Lạng Sơn phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, văn minh, hiện đại và hạnh phúc.
II. NHỮNG THÀNH TỰU TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA, CON NGƯỜI LẠNG SƠN
Trong những năm qua, công tác xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả quan trọng. Công tác bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo đức, lối sống và nhân cách trong Nhân dân, các hoạt động văn hóa, giáo dục vào việc xây dựng con người có thế giới quan khoa học, hướng đến chân - thiện - mỹ được tăng cường đẩy mạnh. Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, của quê hương được bảo tồn, kế thừa, phát huy. Ứng xử giao tiếp của người dân ngày càng văn minh, lịch sự. Phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa”, phong trào xây dựng gương người tốt, việc tốt, các điển hình tiên tiến được triển khai sâu rộng và hiệu quả.
Đến năm 2025, toàn tỉnh có 99,6% thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa; 86,2% gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa; 61,1% thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa; hai di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh; 145 di tích được xếp hạng các cấp; nhiều loại hình dân ca, dân vũ truyền thống được sưu tầm, truyền dạy cho thế hệ trẻ. Hoạt động văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao phát triển tích cực; du lịch văn hóa ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Cùng với phát triển văn hóa, việc xây dựng con người Lạng Sơn được chú trọng hơn. Các giá trị tốt đẹp của con người Lạng Sơn như yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo từng bước được bồi đắp thông qua giáo dục truyền thống, phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, xây dựng gia đình văn hóa, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa. Những kết quả đó góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên của Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng Lạng Sơn phát triển giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển văn hóa vẫn còn những hạn chế như chất lượng hoạt động văn hóa chưa đồng đều; việc bảo tồn, khai thác giá trị di sản gắn với phát triển du lịch chưa tương xứng với tiềm năng; nguồn lực đầu tư cho văn hóa còn hạn chế; khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền còn tồn tại; tác động của mặt trái kinh tế thị trường và không gian mạng đặt ra nhiều thách thức đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng con người.
III. QUAN ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, CON NGƯỜI LẠNG SƠN TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Phát triển văn hóa, con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Lạng Sơn. Các giá trị văn hóa phải được gắn kết chặt chẽ, hài hòa, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm, tạo lợi thế cạnh tranh, nâng cao vị thế và hình ảnh Lạng Sơn trong kỷ nguyên phát triển mới.
Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người Lạng Sơn để phát triển văn hóa. Tạo lập môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Phát triển toàn diện văn hóa, con người Lạng Sơn trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Phát huy tối đa giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam và con người Lạng Sơn trong kỷ nguyên mới; nhận thức và xử lý hài hòa, hiệu quả các mối quan hệ nội tại của văn hóa: giữa “xây” và “chống”; truyền thống và hiện đại; dân tộc và quốc tế; bảo tồn và phát triển; đại chúng và bác học; đời sống thực và không gian số; dữ liệu mở và bảo đảm an ninh, chủ quyền văn hoá số.
Đẩy mạnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Lạng Sơn toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại; phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho phát triển nhanh, bền vững. Tiếp tục xây dựng văn hóa Lạng Sơn mang đậm bản sắc dân tộc, đồng bộ với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học. Chú trọng bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch; gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, không gian, kiến trúc văn hóa làng, xã nông thôn truyền thống; tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng tạo các giá trị văn hóa mới. Xây dựng, phát triển nền văn hóa Xứ Lạng đồng bộ, thống nhất với hệ giá trị văn hóa quốc gia với các giá trị nền tảng: Dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học.
Xây dựng và phát triển con người Lạng Sơn một cách toàn diện cả về nhân cách, trí tuệ, năng lực sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tuân thủ pháp luật, tình yêu quê hương, đất nước với những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam, phát huy các đặc điểm, giá trị chủ yếu: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo phù hợp với xu thế thời đại, thích ứng với xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng, phát triển nền văn hóa giàu bản sắc để văn hóa, con người Lạng Sơn thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực cho phát triển nhanh, bền vững.
Xác định xây dựng nhân cách con người Lạng Sơn là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong hoạch định và tổ chức thực hiện các hoạt động văn hóa, giáo dục, khoa học, thể thao; hướng tới phát triển con người toàn diện về đức - trí - thể - mỹ, có tri thức, bản lĩnh, nhân văn, sáng tạo, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến. Đặt giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa lên hàng đầu trong hệ thống giáo dục từ bậc mầm non; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong việc hình thành và hoàn thiện nhân cách, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Phát huy các giá trị văn hóa cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, mẫu hình “công bộc của dân”; đẩy mạnh văn hóa nêu gương của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức gắn với xây dựng văn hóa trong Đảng và hệ thống chính trị. Xây dựng đội ngũ doanh nhân Lạng Sơn có chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh lành mạnh, hiện đại, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Đến năm 2030, phấn đấu xây dựng nền văn hóa Lạng Sơn tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số; phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị con người, hệ giá trị gia đình Việt Nam được triển khai thực hiện thông qua các bộ quy tắc ứng xử; 100% các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở xây dựng, ban hành, thực hiện bộ quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức công vụ phù hợp với đặc điểm lĩnh vực, nghề nghiệp, địa bàn công tác.
Định hướng đến năm 2045, xây dựng và phát triển con người Lạng Sơn phát triển hài hòa về sức khoẻ, trí tuệ, trình độ, có nhân cách, lối sống tốt đẹp; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh; phát triển hạ tầng, cảnh quan, thiết chế văn hóa, thể thao đồng bộ, hiệu quả; thực hiện tốt công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa của dân tộc; thực hiện chuyển đổi số đồng bộ trong các lĩnh vực: Bảo tàng, thư viện, điện ảnh, du lịch; phát triển nguồn nhân lực văn hóa; chủ động hội nhập quốc tế, tiếp thu văn hóa nhân loại và lan toả các giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Lạng Sơn ra thế giới.
IV. NHỮNG NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM
Một là, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò của văn hóa và con người trong phát triển bền vững. Xác định phát triển văn hóa là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn dân.
Hai là, xây dựng con người Lạng Sơn phát triển toàn diện, lấy con người làm trung tâm, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, ý thức công dân, tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên.
Ba là, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư; phát huy văn hóa công vụ, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa học đường; xây dựng nếp sống văn minh trên không gian mạng.
Bốn là, bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả giá trị các di sản văn hóa, các lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca, dân vũ, nghề thủ công truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh; gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững.
Năm là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản văn hóa; phát triển các sản phẩm văn hóa số, không gian sáng tạo và các nền tảng quảng bá văn hóa trên môi trường số.
Sáu là, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, các sản phẩm văn hóa đặc trưng mang thương hiệu Xứ Lạng; xây dựng Lạng Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn về văn hóa và du lịch; phát triển kinh tế du lịch đêm, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với di sản văn hóa.
Bảy là, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho văn hóa; khuyến khích xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển văn hóa; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng đội ngũ cán bộ văn hóa, văn nghệ sĩ, nghệ nhân và nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa.
V. PHÁT HUY TRÁCH NHIỆM TRONG XÂY DỰNG VĂN HÓA, CON NGƯỜI LẠNG SƠN
Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương; tích cực học tập, lao động sáng tạo; thực hiện nếp sống văn minh; xây dựng gia đình hạnh phúc; ứng xử có văn hóa trong cộng đồng và trên môi trường mạng.
Các cấp, các ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận xã hội, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, niềm tự hào về quê hương Xứ Lạng, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển.
Phát triển văn hóa, con người Lạng Sơn trong kỷ nguyên mới là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Với quyết tâm chính trị cao, sự đồng lòng của các cấp, các ngành và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, văn hóa và con người Lạng Sơn sẽ thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm quan trọng, góp phần xây dựng tỉnh Lạng Sơn ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại và hạnh phúc./.
Biên tập: Trung tâm Dịch vụ công ích xã Đoàn Kết
